تحلیل هفتگی بازار موبایل ۲۰ شهریور ۱۴۰۵؛ جدال دلار و جنس

تهیه و تحلیل: تیم نبض بازار · انتشار: جمعه ۲۰ شهریور ۱۴۰۵
مبنای داده: تا ساعت ۱۵:۱۵ پنجشنبه ۱۹ شهریور؛ قیمت‌های این گزارش، قیمت لحظه‌ای امروز نیستند.

دلار بالا رفت، اما بخشی از سامسونگ و شیائومی ارزان شد؛ مدل‌های اصلی آیفون در تابلوی چند روز اخیر مسیر افزایشی داشتند. تحلیل هفتگی بازار موبایل این بار دربارهٔ «جدال دلار و جنس» است: فشار نرخ ارز از یک طرف و ظرفیت کاهش قیمت با افزایش عرضه از طرف دیگر. برندهٔ این جدال برای همهٔ گوشی‌ها یکسان نیست.

دلار حدود ۶٫۵٪ بالا رفت؛ سبد گوشی حدود ۵٪ پایین آمد

در بازهٔ ۱۲ تا ۱۹ شهریور، میانهٔ درون‌روز نرخ دلار از حدود ۲۲۱ هزار تومان به ۲۳۵٫۵ هزار تومان رسید؛ رشد نزدیک به ۶٫۵٪. در همان بازه، میانگین درصد تغییر قیمت نسخه‌های قابل‌مقایسهٔ سبد نبض بازار حدود ۵٪ کاهش داشت. این عدد، شاخص سبد رصدشده است و به معنی افت همهٔ گوشی‌ها یا کل ارزش فروش بازار نیست.

واگرایی نمودار نشان می‌دهد افزایش دلار الزاماً در همان هفته و به یک اندازه به قیمت همهٔ گوشی‌ها منتقل نمی‌شود. قیمت قبلی کالا، شدت رقابت و انتظارات ورود بار تازه هم اهمیت دارند. نکتهٔ دیگر این است که همین سبد هنوز به‌طور میانگین حدود ۱۶٫۵٪ بالاتر از ۵ شهریور قرار دارد؛ افت این هفته تمام گرانی قبل را جبران نکرده است.

تابلوی تغییر قیمت سامسونگ و شیائومی

اعداد جدول، قیمت مرجع رصدشده در ابتدا و انتهای بازه‌اند؛ واحد قیمت میلیون تومان است. ظرفیت، رم و نسخه باید هنگام مقایسه یکسان بمانند.

افت در این نمونه‌ها از حدود ۴٫۶٪ تا ۱۰٫۳٪ متفاوت است. بنابراین جملهٔ «موبایل ارزان شد» برای تصمیم خرید کافی نیست؛ باید همان مدل و نسخه را بررسی کرد. برای دنبال‌کردن این تفاوت، راهنمای استفاده از هوش بازار و نمودار قیمت را ببینید.

مارجین واردات؛ فاصلهٔ قیمت بازار با هزینهٔ جایگزینی

یکی از دلایل توجه به گوشی‌های پرمارجین، فاصلهٔ زیاد قیمت بازار با بهای برآوردی واردات است. در دادهٔ مرجع ۱۹ شهریور، سه نمونهٔ زیر هنوز فاصلهٔ بالایی داشتند:

فاصله از رابطهٔ «قیمت بازار تقسیم بر بهای برآوردی واردات، منهای یک» محاسبه شده است. این درصد سود خالص واردکننده و همچنین درصد افت آینده نیست. هزینه‌های مالی و اجرایی، زمان تأمین و تفاوت شرایط خرید می‌توانند نتیجهٔ واقعی را تغییر دهند. مثلاً فاصلهٔ ۵۲٪ به معنی پیش‌بینی ۵۲٪ کاهش قیمت نیست.

برداشت تحلیلی این است: اگر عرضه و رقابت بیشتر شوند، کالایی که فاصلهٔ بالاتری دارد ممکن است امکان بیشتری برای تعدیل قیمت داشته باشد. برای شناخت اجزای هزینه، راهنمای محاسبهٔ قیمت تمام‌شدهٔ واردات موبایل مکمل این جدول است.

عرضهٔ سامسونگ گروه هماهنگ؛ آزمون بازار از شنبه

طبق گزارش میدانی دریافت‌شده برای این تحلیل، پس از حدود سه تا چهار هفته وقفه، سامسونگِ گروه هماهنگ چهارشنبه ۱۸ شهریور عرضه شد و پنجشنبه تحویل در جریان بود. انتظار می‌رود فروش این بار در کف بازار از شنبه ۲۱ شهریور آغاز شود.

در سبد نمونهٔ بررسی‌شده، جمع قیمت خرید حدود ۲٫۲۷۵ میلیارد تومان و جمع قیمت مرجع بازار حدود ۲٫۵۳۲ میلیارد تومان بود؛ یعنی قیمت خرید سبد نزدیک به ۱۰٫۱٪ زیر مرجع بازار. این محاسبه مربوط به همان سبد است، نه تخفیف یکسان برای همهٔ مدل‌ها یا همهٔ خریداران. عدد ۱۱٫۳٪، اگر بر مبنای مبلغ خرید محاسبه شود، مخرج متفاوتی دارد و نباید «درصد زیر بازار» نامیده شود.

اگر این بار با قیمت رقابتی وارد فروش شود، فشار کاهش روی مدل‌های عرضه‌شده بیشتر می‌شود؛ مخصوصاً مدل‌های اقتصادی. شروع فروش شنبه هنوز انتظار این گزارش است و تحقق آن باید با قیمت عرضهٔ واقعی سنجیده شود. این محموله را نیز نمی‌توان صرفاً به بازشدن تازهٔ ثبت سفارش نسبت داد؛ ثبت سفارش تا رسیدن کالا به بازار چند مرحله فاصله دارد.

ثبت سفارش و شیائومی؛ کاهش قیمت به چه شرطی ادامه پیدا می‌کند؟

در اطلاعیهٔ سامانه جامع تجارت دربارهٔ گشایش از ۱۶ شهریور، ثبت سفارش جدید برای تلفن همراه هوشمند کمتر از ۴۰۰ یورو مطرح شده است. این دامنه با بازشدن بدون محدودیت واردات همهٔ گوشی‌ها تفاوت دارد. منبع اطلاعیه، کانال رسمی سامانه جامع تجارت است؛ تصویر آرشیوشدهٔ اطلاعیه نیز قابل مشاهده است.

برای شیائومی‌های دارای فاصلهٔ بالا با بهای واردات، سناریوی اصلاح زمانی تقویت می‌شود که دلار ثبات نسبی پیدا کند و عرضهٔ واقعی افزایش یابد. صرف پذیرش ثبت سفارش به معنی رسیدن کالا نیست؛ تأمین ارز، خرید، حمل و ترخیص باید طی شوند. اگر دلار دوباره جهش کند یا ورود کالا عقب بیفتد، سرعت اصلاح می‌تواند کمتر شود.

چرا قیمت آیفون در این چند روز بالا رفت؟

مدل‌های اصلی آیفونِ این جدول در بازهٔ ۱۶ تا ۱۹ شهریور افزایش داشتند. این بازه با جدول هفتگی سامسونگ و شیائومی متفاوت است. قیمت‌های زیر شرکتی و با رجیستری هستند؛ عبارت Non Active در لیست مبدأ، به فعال‌سازی دستگاه مربوط است و به معنی بدون رجیستری بودن قیمت شرکتی ایران نیست.

مدل‌های بالای ۴۰۰ یورو از دامنهٔ گشایش اعلام‌شده برای ثبت سفارش جدید خارج‌اند. در کنار این تفاوت، رشد دلار و بالا رفتن قیمت خرید بعضی نسخه‌ها در مبدأ می‌توانند هزینهٔ جایگزینی را افزایش دهند. برای بررسی این فشار دوم، باید قیمت دلاری همان ظرفیت، منطقه و رنگ را مقایسه کرد.

قیمت آیفون در دوبی؛ مقایسهٔ دو لیست Adroitec

جدول زیر قیمت‌های پیشنهادی آمادهٔ عرضه در FZE و Non Active را از لیست قبلی و لیست ۱۹ شهریور نشان می‌دهد. مبنای قبلی چهار ردیف در آرشیو نبض با تاریخ ۹ شهریور ثبت شده؛ قیمت قبلی ۱۷ پرو، ۱۱۲۰ دلار، با اطلاعات مستقیم تأمین برای همین گزارش تکمیل شده است.

این مقایسه، افزایش پیشنهاد قیمت یک تأمین‌کننده را نشان می‌دهد؛ شاخص کل بازار دوبی یا قیمت معاملهٔ نهایی نیست. هزینهٔ ورود، رجیستری و سایر هزینه‌های ایران جداست. همچنین این اعداد نباید بدون تطبیق نسخه با جدول شرکتی ایران ترکیب و به سود قطعی تبدیل شوند.

برای هفتهٔ بعد چه نشانه‌هایی را دنبال کنیم؟

برای ارزیابی ادامهٔ «جدال دلار و جنس»، سه مسیر را جدا ببینیم:

• سامسونگ: قیمت واقعی فروش بار تازه، به‌ویژه مدل‌های اقتصادیِ عرضه‌شده، معیار مهم‌تری از شنیدن خبر ورود بار است.
• شیائومی: ثبات ارز، تکمیل فرایند تأمین و فاصلهٔ هر مدل با بهای واردات تعیین می‌کنند اصلاح چقدر امکان ادامه دارد.
• آیفون: هم نرخ دلار داخل و هم پیشنهاد خرید دلاری همان نسخه و رنگ باید رصد شوند.

رشد ارز همراه با تأخیر عرضه می‌تواند از کاهش قیمت جلوگیری کند. در مقابل، ثبات نسبی ارز و فروش رقابتی بار تازه می‌تواند فشار اصلاح را بیشتر کند. نتیجهٔ این هفته یک پیام مشخص دارد: برای خرید و قیمت‌گذاری، دلار را کنار عرضهٔ همان مدل و هزینهٔ جایگزینی آن ببینید.

روش محاسبه و منابع گزارش

مبنای بخش هفتگی، داده‌های پایش قیمت نبض بازار در ۱۲ و ۱۹ شهریور و نقاط روزانهٔ بین آن‌هاست. فقط نسخه‌های دارای پوشش قابل‌مقایسه وارد سبد شده‌اند و درصد تغییر آن‌ها وزن برابر دارد؛ وزن فروش واقعی بازار در این شاخص اعمال نشده است. دادهٔ روز آخر تا ساعت ۱۵:۱۵ است و قیمت پایانی روز محسوب نمی‌شود.

نرخ دلار در نمودار بر پایهٔ میانهٔ درون‌روز و سبد گوشی بر پایهٔ دادهٔ مرجع روزانه محاسبه شده است. برای بیشتر اقلام، دادهٔ مرجع میانهٔ درون‌روزِ میانگین بازار است؛ برای موارد فاقد اسنپ‌شات، آخرین مقدار روزانه استفاده شده است. قیمت‌های رصدشده، پیشنهاد فروش‌اند و حجم معامله را نشان نمی‌دهند.

اطلاعات زمان‌بندی عرضهٔ هماهنگ گزارش میدانی است؛ قیمت‌های دوبی از لیست‌های Adroitec و آرشیو نبض آمده‌اند. سناریوهای هفتهٔ بعد برداشت تحلیلی‌اند و با وقوع عرضه یا تغییر نرخ ارز باید دوباره ارزیابی شوند.

پرسش‌های رایج دربارهٔ بازار موبایل این هفته

چرا با افزایش دلار، قیمت بعضی گوشی‌ها پایین آمد؟

چون قیمت فروش علاوه بر ارز، از فاصله با هزینهٔ جایگزینی، رقابت و عرضه اثر می‌گیرد. کاهش بخشی از این فاصله می‌تواند هم‌زمان با رشد دلار اتفاق بیفتد.

آیا افت این هفته یعنی قیمت‌ها به قبل برگشته‌اند؟

خیر. سبد بررسی‌شده با وجود افت حدود ۵٪ این هفته، هنوز به‌طور میانگین حدود ۱۶٫۵٪ بالاتر از ۵ شهریور است.

آیا همهٔ مدل‌های سامسونگ شنبه ارزان می‌شوند؟

چنین نتیجه‌ای قطعی نیست. فشار کاهش به مدل‌های عرضه‌شده، قیمت فروش بار جدید و واکنش سایر فروشندگان بستگی دارد.

قیمت‌های آیفون جدول ایران با رجیستری هستند؟

بله؛ قیمت‌های جدول ایران شرکتی و با رجیستری‌اند. جدول دوبی قیمت خرید مبدأ را نشان می‌دهد و هزینهٔ رجیستری ایران در آن محاسبه نشده است.

ادامهٔ مطالعه: تحلیل قبلی بازار موبایل و ثبت سفارش · عوامل تغییر قیمت موبایل · همهٔ راهنماها